İzopropil Alkol

Temel Özellikler

Cas Numarası (İzopropil Alkol (İPA)):67-63-0

Molekül Formülü:C3H8O

Molekül Ağırlığı:60.10 g/mol

Yoğunluğu Nedir:0.785 g/mlt

Propan-2-ol, 1-Propanolün izomeridir; merkezi karbon atomuna bağlı hidrojenlerden birinin yerini OH grubunun almasıyla oluşan, alkan grubundaki Propan formunun ikincil alkolüdür.

Protik çözücü işlevi gören bir yağ alkolü, yani 2. Alkoldür. İkincil alkollerin en basitidir.

Nasıl Elde Edilir?

İzopropil Alkol (İPA) ilk kez Propilen ile Sülfürik Asit arasındaki reaksiyon sonucunda üretilmiştir. Söz konusu reaksiyon dolaylı hidrasyon reaksiyonudur.

Ticarileşen ilk üretim yönteminde doğrudan hidrasyon uygulanmıştır. Sülfürik Asit ile Propilen reaksiyona girdiğinde İzopropil Hidrojen Sülfat oluşur. Hidroliz aşamasının ardından İzopropil Alkol açığa çıkar.

İzopropil Alkol (İPA) Hangi Alanlarda Kullanılır?

• Pek çok Organik maddenin üretiminde; Oksidasyon, Esterifikasyon, Halojenleme ve Dehidrasyon reaksiyonlarında başlangıç maddesi ya da ara ürün olarak yer alır. Oksidasyon sentezindeki en önemli reaksiyon Aseton üretimidir ve bu üretim Propanol’ün oksidasyonuyla gerçekleşir.
• Asit katalizli İzopropil esterlerinin sentezinde önemli bir bileşen konumundadır. Ortaya çıkan ester türevleri çözücü, gıda katkı maddesi ve Kozmetik bileşeni olarak değerlendirilir.
• Dezenfektan imalatında yer alır; bu uygulamada tek başına antiseptik olarak ya da başka bileşenlerle beraber kullanılabilir. Mikroorganizmalarda Proteinlerin denatürasyonunu ve Lipid zarın çözünmesini sağlar. Böylece bakteri ve virüslerin hücre zarı parçalanır.
• Yarı iletken sektöründe Wafers (Yarı iletken plakalar) ve Fotolitografi sürecindeki fotoresist, üretimin birçok aşamasında yağ, kir ve iyonik kalıntıyla karşılaşır. Suyla karışabilmesi ve hızla buharlaşması sayesinde IPA Vapor Drying yöntemiyle plaka yüzeyinde lekesiz bir kuruma sağlanır.
• Fotolitografi, mikroçip üretiminin en kritik aşamalarındandır. Kaplamanın ardından fotoresist tabakalarının çözülmesinde ve plakaların belirli bölgelerinin temizlenmesinde kullanılır.
• Yarı iletken üretiminde metal iyonu kontaminasyonunun önüne geçer. Plakaların durulanması ve kurutulması aşamalarında esneklik kazandırır. Nano boyuttaki yüzeylerde istenen ıslanma düzeyini oluşturur.
• Boya sistemlerinde çözücü görevi görür; Organik pigmentleri, reçineleri ve vernikleri çözer. Seyreltme işleminde de yararlanılır ve boyanın yüzeye homojen yayılmasını sağlar. Boyamadan önce yüzey temizliğinde kullanılır.
• Akrilik, Nitroselüloz ve Poliüretan boyalarla uyum gösterir.
• Baskı mürekkeplerinde metal silindir üzerine düzgün yayılmayı sağlar. Baskı işleminin ardından buluşmasını azaltır. Yüzey gerilimini düşürerek mürekkep ile su dengesini optimize eder.
• Bazı elementlerin tayininde yararlanılır. Bu elementler arasında Baryum, Stronsiyum, Kalsiyum, Magnezyum, Nikel, Potasyum ve Sodyum bulunur.
• PCB devre kartlarının üretiminde, iletkenlik amacıyla PCB deliklerinin imalatında kullanılır.

Nasıl Saklanmalıdır?

Kapalı ve havalandırması iyi olan alanlarda saklanmalıdır. İpa'nın bulunduğu alanda Statik elektrik ile kıvılcım oluşumunu önleyecek önlemler alınmalıdır. Saklama sıcaklığı 15-25 °C aralığında tutulmalıdır. Havalandırma ve aydınlatma sistemi patlamaya dayanıklı (Ex-Proof) olmalıdır. Güneş alan alanlarda saklanmaz.

Sağlık Açısından Riskli midir?

Orta derecede toksik bir maddedir. Alkolün buharı solunduğunda Baş ağrısı, mide bulantısı ile boğaz ve burun tahrişi görülebilir. Yoğun şekilde maruz kalınması hâlinde nefes darlığı ve bayılma riski doğar.

Çözünürlük Durumu

İzopropil Alkol'ün hidroksil grubu, su molekülleriyle hidrojen bağı kurabilir; bu nedenle suyla her oranda karışır. Ayrıca Eter, Aseton, Etil Alkol ve Kloroform içinde iyi çözünür.

Fiyatını Etkileyen Unsurlar

İzopropil Alkol (İPA) satışı yapan firmalar fiyatlarını ambalaj seçeneğine göre belirler. 1 kg İpa fiyatı, 1 ton ipa fiyatının üzerindedir. Bunun sebebi, küçük miktarlı ve numune ölçekli kimyasal satışlarında birim fiyatın yüksek miktarlara kıyasla daha yüksek olmasıdır.

İzopropil Alkol (İPA) fiyatı, üretiminde kullanılan kimyasalların maliyetiyle doğrudan ilişkilidir. Üretimde yer alan maddelerin çoğu petrol fiyatlarına bağlıdır. Petrol pahalılaştıkça İpa da fiyat olarak yükselir.