Trisodyum Fosfat

Temel Bilgiler

CAS Numarası: 10101-89-0

Molekül Formülü: H₂₄Na₃O₁₆P

Molekül Ağırlığı: 380.12 g/mol

Yoğunluğu: 1.62 g/cm³

Sodyum ortofosfat adıyla da anılan Trisodyum Fosfat'ın 12 sulu hâlidir. Bünyesinde 12 adet su bulundurduğu için higroskopik davranır. Sodyum Fosfat Tribazik ifadesi de aynı maddeyi tanımlar.

İnorganik sınıfta yer alır. Sodyum ile Fosfat'ın oluşturduğu bir tuzdur. Temizleme gücü yüksek bir bileşendir.

Üretiminde Neler Kullanılır?

Trisodyum Fosfat, Fosforik Asit ile Sodyum Hidroksit (Boncuk Kostik) ya da Sıvı Kostik'in kullanıldığı üretim yoluyla elde edilir.

Trisodyum Fosfat Hangi Alanlarda Kullanılır?

• Suyu yumuşatıcı, yani şelatlayıcı bir etki gösterir. Bu nedenle genel temizlik ürünlerinde, şampuan ve banyo tuzu imalatında yer alır.
• Restoranlardaki davlumbazların, lavaboların ve inatçı leke bulunan yüzeylerin temizliğinde kullanılan kimyasal bileşenler arasındadır.
• Boya sektöründe yüzey hazırlığı sırasında matlaştırma, yani temizleme işlemi gerekir; böylece boyanın tutunması iyileşir.
• Enerji üretiminde kullanılan suyun safsızlıklardan temizlenmesinde değerlendirilebilir; başka bir deyişle suyun yumuşatılmasına yardımcı olur.
• Meyve suyu için arıtma maddesi görevi görür.
• Gıda endüstrisinde emülgatör ve pH dengeleyici nitelikleriyle öne çıkar.
• Renk geliştirme çözeltilerinin üretiminde suda ve yağda çözünürlük önem taşır; bu sebeple yağda çözünen renk geliştirme maddesi imalatında tercih edilir.
• Şeker üretiminde ürünün berraklaştırılması amacıyla kullanılır.
• Boyanacak yüzeyin temizliğinde Sodyum Karbonat ile birlikte suda çözülür ve fırça yardımıyla yüzeye uygulanır.

Nasıl Saklanmalıdır?

Olağan koşullarda saklanmasında bir sakınca bulunmaz. Doğrudan Güneş alan ve nemli ortamlar saklama için uygun değildir. Higroskopik yapısı nedeniyle sertleşme ya da taşlaşma görülebilir. 25 kg Polietilen torbalar içinde ve paletli biçimde muhafaza edilir. Kararlı bir bileşiktir. Güçlü asitlerle bir arada bulunmasına uygun değildir.

Sağlık Açısından Riskli midir?

Uygun uygulamalarda kullanıldığında temizleyici ve güvenli kabul edilir. Bununla birlikte pek çok bölgede bazı kullanım alanlarında yasaklanmış durumdadır. Göz ve cilt ile temasında tahriş edici etki gösterir. Yutulduğunda toksiktir. Bu sebeple dikkatli davranılmalı ve konunun uzmanlarına danışılmalıdır.

Çözünürlük Durumu

Kendisi zaten sulu bir bileşik olduğundan su içindeki çözünürlüğü yüksektir. Etil Alkol içinde çözünmez.

Fiyatını Etkileyen Unsurlar

Trisodyum Fosfat fiyatı, üretiminde kullanılan kimyasalların maliyetiyle doğrudan bağlantılıdır. Fosforik Asit, Sodyum Hidroksit (Boncuk Kostik) ve Sıvı kostik pahalılaşırsa bu kimyasalın fiyatı da artar.

Ürünün 1 kg satış fiyatı, 1 ton satışındaki birim fiyatın üzerindedir; çünkü miktar küçüldükçe piyasadaki birim satış fiyatı yükselir.

Kullanım alanlarının genişlemesi de fiyatın artıp azalmasında rol oynar. TSP'nin kullanım alanı çoğaldıkça fiyatlar yukarı gider.