Benzoik Asit

Temel Özellikler

CAS Numarası: 65-85-0

Molekül Formülü: C₇H₆O₂

Molekül Ağırlığı: 122.12 g/mol

Yoğunluğu: 1.08 g/cm³

Yapısında benzen halkası ile karboksilik asit sübstitüenti barındıran bir karboksilik asittir. Aromatik karboksilik asitler ailesinin en yalın üyeleri arasında sayılır.

Kimya sanayisinde kullanılan bileşiklerin sentezinde başlangıç maddesi görevi gören organik bir bileşiktir. Ticari olarak üretilen benzoik asidin %90'ından fazlası doğrudan kullanılmak yerine Fenol ve Kaprolaktam üretiminde öncü bileşik olarak değerlendirilir.

Nasıl Elde Edilir?

Sanayide en sık başvurulan yol, Toluen'in oksitlenmesidir. Tepkimenin denklemi şu şekildedir.

C₆H₅CH₃ + O₂ → C₆H₅COOH

Bu yöntemde katalizör görevini Kobalt tuzları üstlenir; Kobalt Asetat, Kobalt Naftenat ve Kobalt Oktanoat bunlardandır. Manganez Asetat ile Sodyum Bromür de kompleks biçiminde devreye girer.

Farklı bir üretim yolunda ise Benzil Alkol ve Benzaldehit hammadde olarak kullanılır. Oksitleyici madde olarak Potasyum Permanganat ve Potasyum Dikromat'tan yararlanılır.

Farma kalitede Benzoik Asit elde edebilmek için Süblimleşme işleminin uygulanması şarttır.

Benzoik Asit Hangi Alanlarda Kullanılır?

• İlaç sınıfında yer alan ürün, ilaç sanayisinde inaktif antimikrobiyal koruyucu görevi görür.
• Tabletlerde ve kapsüllerde antifungal yağlayıcı özelliğinden yararlanılır.
• İlaç sanayisinde yer alan pek çok ağrı kesici, antiinflamatuar ilaç, antiseptik, lokal anestezik ve cilt ilacı Benzoik Asit'ten türetilmektedir.
• Cilt ilaçlarının, özellikle pomad türü ürünlerin ve kremlerin imalatında Salisilik Asit ile birlikte yer alır; mantar tedavisine, kepeğe ve hafif enfeksiyonların giderilmesine yönelik ürünlerin üretiminde kullanılır.
• Kimi ilaçların üretiminde stabil bir ortam sağladığı ve zayıf asit olduğu için etken maddenin bozulmasını engellemek amacıyla tercih edilir.
• Boya üretiminde kullanılan Alkid reçinelerinin, polyester reçinelerinin ve modifiye polimerlerin imalatında yer alır. Reçine üretiminde Alkol gruplarıyla tepkimeye girerek ester meydana getirir.
• Bu asitle üretilen reçinelerin yapısı güçlenir, zincirler rijitleşir. Böylece boya daha dayanıklı olur; çizilmeye karşı direnci artar ve ömrü uzar.
• Pamuk baskısında en yaygın boya türleri reaktif boyalar ile asit boyalardır. Benzoik Asit, pamuk baskı pastasının pH'ını düzenleyerek ortamı 4-5 civarında tutar. Bu da boyanın kumaşa tutunmasını kolaylaştırır.
• Baskı pastalarında zamanla küf ve koku oluşmasının önüne geçmek için kullanılır.
• Havai fişek yapımında yer alan Bakır Benzoat'ın üretiminde kullanılır.

Nasıl Saklanmalıdır?

Saklama sıcaklığı 15-25 °C aralığında tutulmalıdır. Nem çekmeyen ortamlar tercih edilir ve güneş ışığının doğrudan ulaştığı yerlerden kaçınılmalıdır. Ürün polietilen torbalarda, ağzı kapalı kaplarda muhafaza edilmelidir; 25 kg'lık orijinal torbalarda saklanmaktadır. Zeminle temas ettirilmemeli, paletler üzerinde stoklanmalıdır.

Sağlık Açısından Riskli midir?

Gıda, ilaç, kozmetik, tekstil ve boya alanlarında uzun süredir izin verilen sınırlar içinde kullanılmaktadır. Ciltle aşırı teması kızarıklığa yol açar. Gözle temasın önlenmesi için koruyucu gözlük takılmalıdır.

Çözünürlük Davranışı

Çözünürlüğü ortamla ve sıcaklıkla değişir. Soğuk suda çok az çözünür; bu nedenle sıcak sudaki çözünürlüğü 20-25 gram/L düzeyindedir. Etil Alkol, Metil Alkol ve Aseton içinde iyi çözünür. Asit karakteri gereği bazlarla tepkimeye girer.

Fiyatını Belirleyen Etkenler

Benzoik Asit fiyatı, üretiminde kullanılan kimyasalların maliyetiyle doğrudan ilişkilidir. Toluen'in ve toluen'in üretildiği petrolün pahalılaşması bu kimyasalın fiyatını yukarı çeker.

Satış fiyatları, distribütör firmaların stok durumuna göre hareket eder. Distribütör firmaların stoklarında azalma olduğunda bu ham maddeyi satan firmalar fiyatlarını artırır.