Sodyum Selenit

Temel Özellikler

CAS Numarası: 10102-18-8

Molekül Formülü: Na₂SeO₃

Molekül Ağırlığı: 172.95 g/mol

Yoğunluğu: 3.1 g/cm³

Aynı anda hem inorganik bir sodyum tuzu hem de Selenit tuzu olarak sınıflandırılır. Antineoplastik aktivite gösteren eser element Selenyum'un Sodyum tuzudur.

Nasıl Elde Edilir?

Sodyum Selenit, Selenyum elementinden ve Selenyum içeren yan ürünlerden üretilir. Endüstride en sık başvurulan yöntemlerden biri, Selenyum elementinin oksitlenerek Selenöz asite dönüştürülmesi ve ardından Sodyum bazlarıyla nötralize edilmesidir.

Oksitleme işleminde Nitrik Asit tercih edilebilir. Nötralizasyonda kullanılan Sodyum bazları arasında Sodyum Hidroksit ve Sodyum Karbonat bulunur.

Bir diğer üretim yolu ise Bakır rafinerilerinin anodik çamurlarından elde etmektir.

Sodyum Selenit Hangi Alanlarda Kullanılır?

• Camın rengini düzeltmek ve pembe tonlarda dekoratif cam üretebilmek amacıyla bu Selenyum bileşiğine başvurulur.
• Cam üretiminin ham maddelerinde ve kumda Demir Fe+2 ile Fe+3 yer alır. Bu iyonlar cam yüzeyinde yeşilimsi ve samtrak bir renk meydana getirir. İstenmeyen bu renklerin oluşumunu önlemek için kullanılır; demirden kaynaklanan renkler optik açıdan nötralize edilir.
• Emaye işlemede renk düzenleyici ve renk oluşturucu katkı görevi görür. Sodyum Selenit parçalanarak farklı Selenyum türlerinin oluşmasına zemin hazırlar.
• Biyolojik araştırmalarda Selenyum kaynağı olarak değerlendirilir. Sistein'in Selenyum karşılığı olarak selenoproteinlerde bulunur. Kimi hücre kültürlerinde hücre çoğalması ve kanser araştırmalarında kullanılmıştır.
• Kimi metal yüzey işlemlerinde, kaplama banyolarında ya da kimyasal parlatma çözeltilerinde çok düşük miktarda kullanılmasının nedeni, hem parlaklık düzenleyici hem de cila inceltici özelliğinden yararlanılmasıdır.
• Böylece kaplama kristallerinin gereğinden fazla büyümesi engellenerek yüzeyin pürüzsüzlüğünü azaltmak amacıyla kullanılır. Ayna parlaklığı elde etmek ve homojen kaplama sağlamak için tercih edilir.
• Kimi bölgelerde Toprak ve Bitkilerdeki Selenyum elementi miktarı oldukça düşüktür. Bunun sonucunda hayvanlarda kas hastalıkları, bağışıklık sisteminde zayıflama, büyümede yavaşlama ve üremede gerileme görülür. Hayvan yemlerine katılıp Bağırsaklarda emilmesiyle ortaya çıkan bu sağlık sorunları giderilir.

Nasıl Saklanmalıdır?

Çevre ve insan sağlığı açısından zararlı olabilme özelliği taşıdığından depolamanın son derece denetimli yapılması gerekir. Kuru ve serin bir ortam tercih edilmelidir. Nem çekme özelliği nedeniyle kapalı ve hava almayan alanlarda tutulmalıdır. Depolama sıcaklığı 15-25 °C dir. Güneş ışığına doğrudan maruz bırakılmamalıdır.

Sağlık Açısından Riskli midir?

Selenyum elementi barındıran bileşenlerin kullanımı son derece denetimli yürütülmelidir. Madde hem yararlı hem zararlı olabilir. Bu nedenle uzman kişi ve kuruluşların gözetiminde, uluslararası normların izin verdiği oranlarda kullanılmalıdır.

Çözünürlük Davranışı

Su içerisinde kolaylıkla çözünür. İyonik bir tuz olduğundan özellikle polar çözeltilerde çözünme gösterir. En iyi çözündüğü çözücü sudur. Polar organik çözücülerden Dimetil Sülfoksit, Gliserol, Mono Etilen Glikol ve Mono Propilen Glikol içerisinde orta düzeyde çözünür.

Fiyatını Belirleyen Etkenler

Sodyum Selenit satış fiyatı, bu maddenin çıkarıldığı madenlerin sayısı azaldıkça yükselir. Özellikle Bakır madenlerinin sayısındaki düşüş, bu Selenyum bileşiğinin fiyatını artırmaktadır.

Satış fiyatı, kimyasalın kullanım alanlarıyla doğru orantılı hareket eder. Kullanım alanları çoğaldıkça Selenyum fiyatları yukarı gider.