Temel Özellikler
CAS Numarası: 141-43-5
Molekül Formülü: C₂H₇NO
Molekül Ağırlığı: 61.08 g/mol
Yoğunluğu: 1.012 g/cm³
C-1 karbonunda amino, C-2 karbonunda ise hidroksi ikamesi taşıyan bir etandır. Hem alkol hem de amin gibi davranabilmektedir.
Aynı zamanda bir Etanolamin'in konjuge bazıdır. Etanolamin adıyla da anılır.
Nasıl Elde Edilir?
Mono Etanol Amin (MEA) çoğunlukla sulu ya da susuz amonyaktan üretilmektedir. Diğer girdi ham madde kaynakları ise Etilen Oksit, Propilen Oksit ve Bütilen Oksittir.
Susuz Amonyak ile çalışıldığında daha yüksek basınç ve daha yüksek sıcaklık gerekir. Süreçte ekzotermik reaksiyonlar meydana gelir.
Mono Etanol Amin (MEA) Hangi Alanlarda Kullanılır?
- Doğalgaz içindeki korozif H₂S ve CO₂ gibi asit gazları absorbsiyon yöntemiyle uzaklaştırılır. Kolondaki Mono Etanol Amin çözeltisi H₂S ile doyduktan sonra jeneratör içinde ısıtılır; reaksiyon tersine döner ve H₂S gaz fazına geçer. Açığa çıkan MEA, yeniden kullanılmak üzere absorbsiyon kolonuna gönderilir.
- Koyun yünlerinde yağ, kir ve ter tuzları bulunur; en çok da Lanolin yer alır. Bu yünlerin yıkanması amacıyla hazırlanan deterjan formüllerinde Mono Etanol Amin'e yer verilir; gerekçesi yüzey aktif nitelikleri ve hafifçe bazik karakteridir. Söz konusu özellikler yün maddelerinin aşınmamasına imkân tanır ve bu koşullarda kirleri emülsifiye eder.
- Ahşap işleme kimyasalları üretilirken Melamin-Formaldehit, Üre formaldehit ve Fenol-Formaldehit türü reçinelerden yaygın olarak yararlanılır. Söz konusu reçinelerin imalatında serbest asidi bağlayan, başka bir deyişle nötralize eden bir ajan görevi üstlenir ve polimerizasyon reaksiyonuna yön verir. Akışkanlığı düzenleyici nitelikleri de bu kullanımı destekler.
- Ahşap malzemelerin boyanmasında yardımcı madde olarak değerlendirilir.
- Çimento katkılarının imalatında hidrasyonun düzenlenmesi, taşlaşma ile dayanım gelişimi ve öğütmeye yardım için katkı maddesi olarak; ayrıca betonarme yapılarda çeliği korozyondan koruyan Korozyon Katkı maddelerinin bileşimine eklenebilir.
- Tarım sektöründe Bakır, Çinko ve Mangan gibi mikro besinlerle kompleks oluşturarak bitkinin bu besinleri yapraktan almasını kolaylaştırır ve onlardan yararlanma oranını artırır.
- Birçok çözücü pH düzenleyiciye kıyasla yumuşak alkali karakteri sayesinde fitotoksisite etkisini azalttığından pH düzenleyici olarak kullanılır.
- Poliüretan köpüklerin üretiminde katalizör etkisi göstererek izosiyanatların reaktif özelliklerini artırabilir. Bu sayede jel formunda oluşan üfleme veya püskürtme reaksiyonlarının dengeli olmasına katkı sağlar.
Sağlık Açısından Riskli midir?
Buharına maruz kalınması hâlinde gözlerde ve burunda tahriş meydana gelir. Cilt ile doğrudan teması ciddi yaralanmalara ve tahrişe yol açabilir. Yanması durumunda ortama tahriş edici buharlar yayılır.
Nasıl Saklanmalıdır?
Depolama 10.5 °C'nin altında yapılmamalıdır; donma noktası bu değerin altında kaldığından ürün donar. Oda koşulları saklama için uygundur.
Çözünürlük Davranışı
Çözücülük gücü çok yüksektir. Su içinde çözünmektedir. Metil Alkol, Aseton ve Gliserin ile karışabilir. Etil Alkol ile de karışır. Pek çok uçucu yağı çözme özelliğine sahiptir.
Fiyatını Belirleyen Etkenler
Mono Etanol Amin (MEA) fiyatları üzerindeki en belirleyici etken Petrol fiyatlarıdır. Çünkü petrolün pahalılaşması Etilen Oksit fiyatını yükseltir. Aynı gelişme Doğalgaz fiyatını da artırır; bunun sonucunda Amonyak fiyatı yükselir ve Mono Etanol Amin fiyatları da artar.
Mono Etanol Amin (MEA) için 1 kg satışın birim fiyatı, tonajlı satıştaki birim fiyattan yüksektir. Bunun nedeni, 1 kg satış yapılırken ambalaj, işçilik ve zayiat maliyetlerinin de fiyata eklenmesidir.
