EDTA

Temel Özellikler

CAS Numarası (Edta-4Na(Etilendiamin Tetraasetik Asit-4Na)): 64-02-5

Molekül Formülü: C₁₀H₁₂N₂Na₄O₈

Molekül Ağırlığı: 380.17 g/mol

Yoğunluğu Nedir: 1.6- 1.7 g/cm³ tür

Sodyum Edetat adıyla da anılır. Köklü geçmişi olan, oldukça etkili bir şelatlayıcı ajandır. Tetrakarboksilik Asit ile Poliaminokarboksilik Asit'in sodyum tuzudur ve yapısında 4 adet Sodyum atomu taşır.

Çok değerlikli katyonların çeşitli türlerini bağlayabilme yeteneği vardır. Etki mekanizması karmaşık bir yapıdadır; elektron bağışlamasına ve metal iyonlarıyla kompleks bileşikler kurmasına dayanır.

Piyasada Disodyum Edta biçiminde de bulunabilir.

Nasıl Elde Edilir?

Edta-Na4 (Etilendiamin Tetraasetik Asit -4Na) endüstride 2 ayrı prosesle üretilmektedir. Ticari üretimde dünyada ilk uygulanan yöntem ara ürün oluşumu üzerinden yürür. Bu proseste Etilendiamin, Formaldehit, Sodyum Siyanür ve Sodyum Hidroksit kullanılır.

Prosesteki reaksiyonlar ara ürün oluşumu, hidroliz, Nötralizasyon ve Saflaştırma basamaklarını kapsar.

İkinci yöntem ise Siyanürsüz modern prosestir; burada glisin ile Kloroasetik Asit devreye girer.

Edta-Na4 (Etilendiamin Tetraasetik Asit -4Na) Hangi Alanlarda Kullanılır?

• Gıda endüstrisinde yıkama suyuna katıldığında sudaki Kalsiyum ve Magnezyum iyonlarını tutarak suyu yumuşatır. Metal iyonlarını bağlaması sayesinde renk kayması, tat bozukluğu gibi olumsuzlukların da önüne geçer.
• Klor benzeri antimikrobiyal kimyasalların etkisini destekleyen ajan olarak görev yapar. Edta burada sistemi güçlendiren madde konumundadır.
• Yaygın kullanılan öteki şelatlayıcılarla kıyaslandığında Kurşunu bağlamada daha başarılıdır; bu nedenle tıbbi alanda bu tür zehirlenmelerin etkisini gidermek amacıyla üretilen tedavi bileşenlerinin içinde yer alır.
• Kağıt endüstrisinde, kağıt hamurundaki metaller Hidrojen Peroksit'in ağartma etkisinin kararlı çalışmasına engel olur. Edta Na4, Fe (Demir), Mn (Manganez) ve Cu (Bakır) gibi metalleri şelatlayarak beyaz ve kaliteli kağıt oluşumunu destekler.
• Kağıt endüstrisinde serbest hâldeki metal iyonları radikal reaksiyonlara yol açar. Edta sayesinde lif dayanımı korunur ve kâğıdın mukavemeti yükselir. Bu da kaliteli kağıt üretimi anlamına gelir.
• Kozmetikte, başta şampuan, duş jeli, krem, losyon, diş macunu ve Güneş kremi olmak üzere ürünlerde suyun ve girdi olan hammaddelerin içindeki Kalsiyum, Magnezyum, Demir ve Bakır iyonlarını bağlayarak renk değişimini önler. Formülün kararlı kalmasını sağlar.
• Temizlik ürünlerinde, özellikle şampuan ve sabun üretiminde Edta kullanımı köpürmeyi geliştirir, temizleme gücünü yükseltir.
• Kozmetik formülasyonlarında Disodyum Edta (Etilendiamin Tetraasetik Asit Na2) tercihi daha yaygındır.
• Endüstriyel su sistemleri, kazan kimyasalları ve Su soğutma kuleleri için hazırlanan kimyasalların içinde metalleri korumak amacıyla bulunur.

Nasıl Saklanmalıdır?

Uygun koşullarda saklanmazsa nem çekebilir ve ürünün yapısı bozulabilir. Bu yüzden serin, havalandırması iyi olan ve Doğrudan Güneş ışığına maruz kalmayan alanlarda depolama yapılmalıdır. Polietilen Torba ya da Kraft torbalar depolamada kullanılır. Güçlü oksitleyicilerle ve Güçlü asitlerle bir arada tutulmaz.

Sağlık Açısından Riskli midir?

Endüstriyel ve Kozmetik alanda güvenli kullanım oranlarında güvenlidir. Yüksek dozda ya da hatalı kullanımı Zararlı olabilir. Cilde ve göze teması Zararlı olabilir. Tozuna uzun süre maruz kalınması durumunda mineral eksikliği ortaya çıkar. Bu nedenle konusunda uzman kişi ve kuruluşların desteğiyle kullanılmalıdır.

Çözünürlük Davranışı

Su içinde çok iyi bir çözünürlüğe sahiptir. Organik çözücülerde pratik olarak çözünmez. Etil Alkol içinde çözünmez.

Fiyatını Belirleyen Etkenler

Edta-Na4 (Etilendiamin Tetraasetik Asit Na4) fiyatını belirleyen etkenlerin başında bu kimyasalın üretiminde kullanılan kimyasallar gelmektedir. Söz konusu kimyasalların fiyatı yükselirse Edta Na4 fiyatı da yükselecektir.

Edta-Na4 (Etilendiamin Tetraasetik Asit Na4) satış fiyatı, Edta distribütörlüğü yapan firmaların stok durumuna göre değişir. Distribütörlerin stokları azalırsa Etilendiamin Tetraasetik Asit Na4 fiyatı yükselecektir.